Een buurtschap is een bewoonde plaats met een eigen naam, vaak zonder duidelijk middelpunt zoals een kerk of een marktplein. Buurtschappen zijn niet in annalen opgenomen. Een buurtschap is kleiner dan een gehucht en bestaat meestal uit een verzameling kleinere huizen en boerderijen. Over het algemeen zijn buurtschappen wat ouder dan buurtverenigingen. Voor de Tweede Wereldoorlog waren er voor een buurtschap in Ulvenhout vaste regels.

Burenplicht

Enkele van die regels waren die bij het overlijden van een buurtgenoot. De twee naaste buren gingen bij de bewoners van het buurtschap mededelen dat er een naaste buur was overleden. In het sterfhuis werd ’s avonds het rozenkransgebed gebeden. Het was gebruikelijk dat buurtgenoten hierbij aanwezig waren. Ook werd die avond vastgesteld, hoeveel dragers voor de kist nodig waren. Bij zwaardere personen zes bij lichtere en kinderen vier personen.

Op de dag van de begrafenis was er een voorganger uit de buurt die voorop de stoet naar de kerk begeleidde. Door de naaste buren werd in het buurtschap geld ingezameld voor heilige missen. Zes weken lang werd iedere zondag voor de overledene een mis opgedragen. Iedere zondag werd vanaf de preekstoel bekend gemaakt voor wie er die week heilige missen waren.

Een plezieriger gebruik was er bij feestelijkheden. Bij een gouden bruiloft werd er een ereboog voor het huis gezet. In de straat werden dennenboompjes gezet die versierd werden met papierenroosjes. Die roosjes maken door heel de buurt was vaak een feest op zich. Het gouden feest werd door de familie samen gevierd, voor heel de buurt op een andere avond. Zo waren er meerdere gebruiken die langzaam verdwenen zijn.

Buurtvereniging

We hebben nog heel oude buurtschappen in ons dorp, zoals Geersbroek, Cauwelaer, Rakens, Notsel en ’t Hoekske. Door de moderne tijd zijn die langzamerhand meer de kant opgegroeid van een buurtvereniging. Dat is een organisatie van bewoners die in een bepaalde wijk, buurt of straat gezamenlijk activiteiten organiseren. Hiertoe kunnen we ook bewonerscommissies rekenen.

Buurtverenigingen dragen aan gemeenschapsvorming waar bewoners elkaar kennen en indien nodig ondersteunen. Een buurtvereniging biedt ook talloze voordelen voor bewoners en de algehele leefomgeving. Het bevordert de sociale omgang en geeft bewoners de kans om actief bij te dragen aan de woonomgeving . De meeste verenigingen werken met een bestuur of commissie die activiteiten coördineert.

Activiteiten

Met enige regelmaat worden in Ulvenhout activiteiten georganiseerd. Denk daarbij aan: kaartavonden, jeugdactiviteiten, Sinterklaas, Nieuwjaarsborrel, straatfeest, jeu-de-boules competitie, snoeimiddag met nazit, buurtmiddag in de zomer... De diverse barbecues mogen we zeker niet vergeten. Ook de buurtpreventie zou ik er in deze moderne tijd bij willen vernoemen.

Buurtschap ’t Hoekske viert dit jaar het 50-jarig bestaan op de originele manier. Hiervoor wordt zelfs de oude ereboog uit de schuur gehaald en als vanouds opgetuigd met dennengroen. Door buurtschap Geersbroek werd enkele jaren geleden gezamenlijk een monumentenkring gemaakt. In het Broekstraatje werd een blijvend monument van boomstammen in een kring neergezet. Voorstellingen van al wat leeft in hun buurt zijn hier afgebeeld. Op de tafel in het midden zijn contouren van het buurtschap aangegeven. Dit alles om de saamhorigheid van de buurt nogmaals te onderstrepen.

Met dit alles beseffen we hoe rijk we in ulvenhout zijn aan buurtschappen en buurtverenigingen.

Houdoe,

Peer van ’t Gatbroek.