Even naar de Pennendijk, dan zal men het komende jaar vaak voor een afsluiting komen te staan. De Pennendijk gaat op de schop zoals dat heet als men aan een grote wegrenovatie begint. De inrichting, riolering en het wegdek worden vernieuwd. Dat zal dit jaar de nodige hindernissen opwerpen voor bewoners en bezoekers. Ook voor de route naar de Annevillelaan zal men een andere weg moeten kiezen.

Meer dan veertig jaar heb ik aan de Pennendijk met heel veel plezier en een mooi uitzicht gewoond. Ik heb me in die tijd nooit zo verdiept in de historie van een van de oudste straten van Ulvenhout. En de eerste vraag die ik me nu stelde was, waar komt de naam Pennendijk vandaan? Volgens de toponymist Chr. Buiks die veel onderzoek naar straatnamen heeft gedaan komt de naam waarschijnlijk van het midden Nederlandse woord “benne”.

Benne staat voor vlechtwerk of afsluiting. Vlechtwerk waar dijken mee verstevigd werden.

De Pennendijck

In 1521 werd al gesproken over, Pennendijck en in 1725 over Pannendijk. Het eerste brede deel werd in 1555 Heuvelse “strate” genoemd en vanaf 1793 Heuvelstraat. Tot kort na de tweede wereldoorlog was heel de huidige Pennendijk een zandweg met een fietspad, gemarkeerd met witte paaltjes. Zo’n pad werd meestal verhard door koolassie van de Bredase gasfabriek.

De Pennendijk is eeuwenlang al een belangrijke doorgangsweg geweest. In vroeger tijden stonden hier vijf boerderijen. Geen enkele heeft de tand des tijds kunnen weerstaan. De boerderij van Bartels is bij de bevrijding in 1944 verwoest en daarna herbouwd. De oudste boerderij stond op de hoek van de huidige Weversdries met de Pennendijk. Eind zestiger jaren van de vorige eeuw is ook deze gesloopt. De laatste bewoner was de familie Gommers. Op de bouwplek die toen vrijkwam heb ik meer dan veertig jaar gewoond.

Museum

De Pennendijk en directe omgeving heeft verschillende historische plekken.

Waar we nu ’t Hoflandt inrijden vanaf de Dorpstraat naar de Pennendijk werd in 1750 brouwerij De Roskam gebouwd. In 1900 waren er in Brabant meer dan 200 brouwerijen.

In 1922 is de toenmalige brouwer Henri Nooren gestopt met brouwen. In 1938 werd de brouwerij gesloopt en in 1942 steen voor steen herbouwd op het Openluchtmuseum in Arnhem.

Op de andere hoek van de Pennendijk stond de boerderij van de familie van Boxel, op de plek van het huidige benzinestation. Deze familie stond in 1938 grond af om in hun voortuin de Mariakapel te bouwen.

De Rosmolenschool werd in 1970 geopend en zal dit jaar plaats moeten maken voor een nieuwe school. Naast de school is in de kleine boerderij in 1986 het museum van de Heemkundekring Paulus van Daesdonck gevestigd. Even verderop waar aan de rechterkant de Pyramide woningen staan, werd in het begin van de zestiger jaren de nieuwe veiling gebouwd. In dit gebouw werd de eerste vlooienmarkt van Ulvenhout gehouden. Ook werden hier verschillende carnavalswagens gebouwd. 

De Prinsendijk

Op de hoek met de huidige Vang stond de boerderij van de familie Vergouwen. Deze werd met de bevrijding ook platgeschoten. Ook deze werd herbouwd en later weer gesloopt voor woningbouw. De schuur van deze boerderij was nog vele jaren het onderkomen van de scouting.

Op de andere hoek bouwde emeritus pastoor Rops zijn renteniershuis, tot vandaag de dag het Herdershuisje genoemd.

Aan het eind van de Pennendijk staan aan de linkerkant nog verschillende kleinere woningen van voor de tweede wereldoorlog. De meeste van deze woningen hebben een moderner jasje gekregen. Aan de rechterkant waar vroeger de frambozen van Lies de Roover stonden, staan nu prachtige huizen met daar achter de wijk de Nieuwe Beekhoek.

De Pennendijk waar vroeger onze kinderen vrij op straat konden spelen, is een drukke randweg geworden.

Ik heb nog vele dierbare herinneringen aan de Pennendijk. Een daarvan is, toen ik Prins Carnaval van het Bosuilendorp was, er een bewoner was die ieder jaar met carnaval het straatnaambord Pennendijk verving voor “De Prinsendijk”.

Alvast een leutige carnaval toegewenst,

Peer van ’t Gatbroek.

Noot redactie: De historische foto's komen uit het boek: Boerderijen in het heem van Paulus (2003). Pennendijk 39 van de fam D. Gommers en Pennendijk 8 van fam A. Vergouwen. Huisnummers zijn van de situatie in 2003.

Meer lezen van Peer? Klik op Mijmeringenvan Peer van 't Gatbroek