Deze week viel me er ineens weer eentje op: een olifantenpaadje! Van het Sulkerpad naar het Markdal. Een olifant kwam er niet aan te pas, mensenvoeten hebben het werk gedaan. Het schijnt dat we ongeveer vijftien keer passeren nodig hebben om zo’n paadje te laten ontstaan.

Waarom was het me niet eerder opgevallen? Regelmatig loop ik over dit paadje. Mijn voeten kennen de stronken al waarvoor ik op moet letten. Misschien komt dat omdat er momenteel werkzaamheden uitgevoerd worden. Sterker nog, het lijkt wel of de aannemer hier zelf olifantenpaadjes aan het maken is.

Van A naar B

Jaren geleden legde een stedenbouwkundige mij uit wat een olifantenpaadje was. De kortste route van A naar B is een rechte lijn. Ontwerpers van wijken houden hier doorgaans geen rekening mee. Belangrijker is het esthetisch verantwoorde beeld van straten en plantsoenen in de wijk. De uitvoerders van het plan hebben ook liever iets waar vierkante tegels en rechte stenen in gebruikt kunnen worden. Dat straat zo lekker weg.

Zodoende ontstaat er iets waar de gebruikers, wij dus, te voet of op de fiets, geen boodschap aan hebben. Als het maar enigszins mogelijk is snijden wij routes af en ontstaat er een logisch pad van A naar B. Zeker als het einddoel in zicht is.

Geen geitenpaadje

Een olifantenpaadje moet niet verward worden met een geitenpaadje. Dan bedoelen we een pad dat eigenlijk bedoeld is voor een behendige klimgeit. Voor gewone mensen is een geiten pad slecht begaanbaar, soms zelfs ronduit gevaarlijk. Als politici op zoek gaan naar een geitenpaadje dan is het opletten geblazen.

Tegenwerken

Waarom wordt de kennis over olifantenpaadjes niet gebruikt bij het ontwerpen van onze wijken? Ik dacht dat het kwam omdat het een vrij onbekend fenomeen is. Dat is niet zo, in 2011 verscheen er al een fotoboek over.

De maker van het boek Jan Dirk van der Burg zat, samen met schrijver en bioloog Maarten ‘t Hart, in mei 2011 aan tafel bij Matthijs van Nieuwkerk in De Wereld Draait Door. In dit aanstekelijke interview kwam ook de vraag op waarom de overheid er geen rekening mee houdt of zelfs bewust tegengaat. Niemand aan tafel die het wist. 

Toch weten sommige planners al lang hoe ze er mee om kunnen gaan. Zo werd, eind jaren zestig het campusterrein van de Universiteit van Oregon opnieuw ingericht, De grond werd geëgaliseerd en volledig ingezaaid met gras. Na verloop van tijd ontstonden olifantenpaadjes die vervolgens geplaveid werden.

Olifantenpaadjes: Ik voorspel je, nu je weet wat het is, ga je ze overal zien. Ja, zelfs in Ulvenhout met zijn bossen. Ik hou me aanbevolen voor mooie voorbeelden.

Andere verhalen lezen van Karien? Klik op Terug in Ulvenhout