Zin in Zomer: Bij de dokter

16 juli 2026     Tekst en foto's: Karien Damen

 

Brabantse artsen“Nee, dat kan ik mij gelukkig niet herinneren.”

 

Ԝe staan voor een vitrinekast met producten die je vroeger bij de drogist kon kopen. 

Ella van Melis, vrijwilliger en bestuurslid bij het Museum de Dorpsdokter wijst naar een fles met levertraan.

 

”Ik kreeg hier elke avond een lepel van. Dat was zo ontzettend smerig. Later kreeg het een sinaasappelsmaakje. Dat maakte het een klein beetje beter.”

 

Levertraan ԝerd vanԝege vitamine D aan kinderen gegeven. Dit was om Rachitis oftewel De Engelse ziekte te voorkomen. Later, in de zestiger jaren, is dit aan margarine toegevoegd. Levertraan ԝordt bijna niet meer gebruikt. Dat geldt voor meer producten in de kast. Het prachtige interieur van de drogist in het museum is van drogist Smagghe uit Breda die in 1866 stopte met zijn ԝinkel.

 

Sportschool

Van de drogist lopen ԝe naar de fysiotherapeut. Ik zie een aantal apparaten staan die je als je goed kijkt nog steeds in een praktijk of op de sportschool terug kunt vinden. Dan ԝel uitgevoerd in glimmend metaal en met zwartleren bekleding.

De grote trots van het museum is de fraai versierde apothekerskast van de apotheek van Heusden. Naast de kast staat nog een pronkstuk: de eerste machine die automatisch medicijn gedoseerd in zakjes kon doen. De toenmalige apothekersassistentes vonden dat ze het werkje zelf veel sneller deden, vertelt Ella mij.

 

Ook de thuiszorg, de kraamzorg en de ԝijkverpleging heeft een plek in het museum gekregen. Vroeger ԝas dat georganiseerd in de zogenaamde kruisverenigingen. Het Groene Kruis was neutraal, het Wit-Gele Kruis rooms-katholiek en het Oranje-Groene Kruis protestants. Hier maak ik kennis met de kindermoordenaar. Een fles aan een slang dat in het wiegje werd gelegd, zodat de baby zichzelf kon voeden. Moeder moest immers weer aan het werk.

 

Gipsverband

Op de bovenverdieping duik je in de geschiedenis van enkele bekende Brabantse artsen. Zoals Anthonius Mathijsen uit Budel, de uitvinder van het gipsverband. Ik vraag of er ook vrouwen zijn die met een uitvinding bekend zijn geworden. Die zijn ervoor zover Ella weet niet. Tenminste geen Nederlandse, Madame Curie en haar dochter hebben heel wat beenamputaties in de Eerste Ԝereldoorlog kunnen voorkomen door radiologisch onderzoek te doen. Ze reden in door haar zelf ontworpen "ambulances radiologiques", autobusjes voorzien van een dynamo en een röntgenapparaat, langs de frontlinie.

 

DrogistHet museum De Dorpsdokter in Hilvarenbeek is gericht op de eerstelijnszorg en daarmee uniek in Nederland. Museum Boerhave in Leiden is vooral gericht op de medische wetenschap en door zijn omvang als Rijksmuseum van een andere orde. Hier in Hilvarenbeek zijn vrijwilligers de drijvende krachten. Ze hebben vaak een achtergrond in de gezondheidszorg of ԝeten veel over de geschiedenis ervan. Aarzel dus niet om vragen te stellen.

 

Museum de Dorpsdokter

Doelenstraat 51

Hilvarenbeek

 

Geopend van 13.00 tot 16.30 uur, op maandag en dinsdag gesloten.

Combineer het met een bezoek aan Bierbrouwerij De Roos, zelfde openingstijden, of Molen Doornboom, alleen op zaterdag open.

 

Vanaf station Tilburg bus 142

Op de fiets: knooppuntenroute

 

 

Andere verhalen lezen van Karien? Klik op Terug in Ulvenhout

 

 

Terug Schrijf reactie

Karien Damen - foto Bas Sprangers

 

Foto: Bas Sprangers 

 

Karien Damen werd in 1959 geboren in het Moederheil. Haar ouders woonden toen aan de Pennendijk en later aan ‘t Hofflandt. Vanwege haar opleiding en haar werk daarna heeft ze jarenlang in de randstad gewoond. Sinds kort is ze weer terug in Ulvenhout. In haar verhalen vertelt ze over haar zoektocht naar haar herinneringen maar ook over nieuwe ontdekkingen die ze doet rondom ons mooie dorp.

^ Naar boven