Twee christelijke feestdagen die van dag op dag elkaar volgen. Ieder jaar wordt Allerheiligen op 1 november gevierd en Allerzielen op 2 november. De viering van deze dagen is in de loop der jaren door gelovigen katholieken sterk verminderd. In mijn jeugd werd Allerheiligen als een zondag gevierd en gingen we naar de kerk. Sinds 1967 hoeft het hoogfeest niet meer als een zondag gevierd te worden.

Ik denk dat maar heel weinig dorpsgenoten nog kunnen vertellen wat er op deze dagen gevierd wordt. Met Allerheiligen vieren we een christelijk feest ter nagedachtenis aan alle heiligen en martelaren. De viering in de kerk wordt meestal op de eerste zondag na een november gevierd.

Allerzielen spreekt ons meer aan omdat het gaat om een gedenkdag van overleden familieleden en bekenden. Met gebeden en missen is het de bedoeling de overledenen een zetje te geven om in de hemel te komen. Het belangrijkste op deze dag is dat nabestaanden een bezoek brengen aan de graven op het kerkhof.

Mijn mijmeringen gaan terug naar de tijd dat het kerkhof naast de kerk nog ons dorpskerkhof was. Het was toen een centraalpunt in het dorp, het wordt informeel sinds januari 2008 niet meer als begraafplaats gebruikt. Volgens de gravenlijst zijn er 542 graven en zijn er 772 personen begraven. Het verschil zal te maken hebben dat er veel dubbele graven zijn waar man en vrouw samen begraven werden.

Chrysanten

De traditie is dat familie voor Allerzielen het graf van hun dierbaren een extra opknapbeurt gaven. En dan kwam het voornaamste: het graf werd opgeluisterd met potten witte chrysanten. Niemand wilde achterblijven met als resultaat dat er op een graf soms drie of vier potten stonden. Voor tuinders was dit een gouden periode in het jaar.

Ik kan me de zee van witte bloemen nog goed herinneren. Wat me ook is bijgebleven is dat vaak in die jaren er rond die dagen van Allerheiligen en Allerzielen , de eerste nachtvorst van het jaar was. Met als gevolg dat de chrysanten bevroren voor ze uitgebloeid waren. Na een fleurige dag volgde een dag met een trieste aanblik van een bevroren bloemenzee. Er waren dan vaak mensen die de verwelkte bloempotten verzamelden om ze het volgend jaar weer op te kweken om te verkopen.

Vrijwilligers

Het kerkhof wordt in grote lijnen verzorgd door de gemeente Breda. Echter voor de graven zelf is geen onderhoud wat vroeger door de nabestaanden werd gedaan. Sinds twee jaar is er een groep vrijwilligers die regelmatig een ochtend in de maand de graven onderhouden.

Een prachtig initiatief wat het aanzicht van de graven en het hele kerkhof veel goed doet.

Wanneer ik een bezoek breng aan het graf van ons moeder loop ik over het kerkhof . Op de grafstenen zie je dan veel Ulvenhoutse namen, Mertens, Martens, Smeekens, Van Riel, Oomen, Bastiaansen en Van Hooijdonk. 

Steeds wordt dan mijn aandacht getrokken naar waar de kinderen werden begraven. Veel graven zijn niet meer herkenbaar op een na. Een goed verzorgd grafje met een blinkende grafsteen van Bartje Nous ,15-07-1951 geboren en 28-11-1951 hier begraven. Het manneke is maar drie maanden oud geworden. Al 75 jaar wordt dit grafje door zijn familie nog steeds verzorgd en van bloemen voorzien. Of er met Allerzielen een Chrysant op zijn grafje staat weet ik nog niet maar op 28 november zal zijn grafje nog meer opvallen met mooie bloemen.

Houdoe en bedaankt vur ut leeze,

Peer van ’t Gatbroek .

 Meer lezen van Peer? Klik op Mijmeringenvan Peer van 't Gatbroek